Drukuj  

5/2009 - Errata


Errata do teksty z nr 4/2008
Marnix Croes, Zagłada Żydów w Holandii a odsetek ocalałych

Z powodu pomyłki redakcyjnej w poprzednim numerze Zagłada Żydów Studia i Materiały 4/2008 opublikowane zostało nieautoryzowane tłumaczenie artykułu autorstwa dr Marnixa Croesa pt. Zagłada Żydów w Holandii a odsetek ocalałych. Redakcja wyraża żal oraz przeprasza za powstałą sytuacje zarówno autora, jak również edytorów Holocaust and Genocide Studies oraz Oxford University Press. Chcieli byśmy także wyrazić podziękowanie dr Claire Rosenson za pomoc we wprowadzeniu poprawek oraz autoryzacji treści tłumaczenia. Poniżej publikujemy kompletną erratę do wspomnianego artykułu. Pełen jego tekst dostępny jest na stronie internetowej pisma pod adresem www.zagladazydow.org/nowy/photo/file/ERRATA_Croes.pdf

Dziękujemy redakcji Holocaust and Genocide Studies za zgodę na przedruk.

 










          powiększ 

 

 

 

strona
Jest
Powinno być
217
między różnymi częściami kraju
między poszczególnymi krajami
217, przypis 2
Londyn, 1997
Londyn: Arnold, 1997
217 przypis 3
Amsterdam, 2004
Amsterdam: Aksant, 2004
219
system
stosowane tam systemy
219 przypis 8
Berkeley, 1968.
Berkeley, University of California Press, 1968.
220
„większość nawet nie podjęła tej próby.”
„większość nawet nie podjęła tej próby”.
220

„posłuszeństwem wobec władzy, jakim kierowała się większość Żydów holenderskich.”

„posłuszeństwem wobec władzy, jakim kierowała się większość Żydów holenderskich.”

221

Holenderski ruch oporu powstał mniej więcej w maju 1943 r., kiedy większość miejscowych Żydów, została już deportowana

Holenderski ruch oporu powstał mniej więcej w maju 1943 r., kiedy większość miejscowych Żydów, która miała zginąc już zabito.

221

Dzięki temu we wrześniu i październiku 1942 r. całkowita liczba ukrywających się Żydów była taka sama w Belgii i Holandii (25 tys.), jednakże stosunkowo więcej było ich w Belgii.

Dzięki temu we wrześniu i październiku 1942 r. ukrywało się bardzo wielu Żydów. Mimo że całkowita liczba ukrywających się Żydów była taka sama w Belgii i Holandii (25 tys.), jednakże stosunkowo więcej było ich w Belgii.

221

Jednakże w niniejszej pracy podobnie, jak w niektórych przypadkach omówionych poniżej), traktuję rozumowanie to jako nieprzekonywające.

Jednakże w tym aspekcie podobnie, jak w niektórych przypadkach omówionych poniżej), traktuję rozumowanie to jako nieprzekonywające.

222
Brakujące zdanie, linijka 1, przed: „Co więcej…”: 

Jednakże, reprezentatywność tych obserwacji pozostaje kwestią otwartą.

222

Pytania ilościowe wymagają podejścia ilościowego, opartego przede wszystkim na źródłach podstawowych.

Pytania ilościowe wymagają podejścia ilościowego, opartego na źródłach podstawowych.

222 przypis 27
Haga, 1995.
Haga, SDU, 1995.
222 przypis 28
Haga, 1964–94,
Haga, Martinus Nijhof, 1964–94,
222
Brak zdjęcia
Zdjęcie
223

Mimo że burmistrzowie mieli obowiązek informować RvB i Policję Bezpieczeństwa o wszelkich zmianach w statusie zarejestrowanych, w lutym Policja Bezpieczeństwa ponownie poleciła gminom sporządzić listy mieszkańców żydowskich.

Mimo że burmistrzowie mieli obowiązek informować RvB i Policję Bezpieczeństwa o wszelkich zmianach w statusie zarejestrowanych, w 1942 r. Policja Bezpieczeństwa ponownie poleciła gminom sporządzić listy mieszkańców żydowskich.

223 przypis 32
Croes i Tammes, op. cit., s. 33–34.

Croes i Tammes, „Gif laten wij niet voortbestaan”, s. 33–34.

223 przypis
Croes i Tammes, op. cit, s. 39–41, 572–577.

Croes i Tammes, „Gif laten wij niet voortbestaan”, s. 39–41, 572–577.

224

Gerhard Hirschfeld przekonywająco obliczył, że jedynie 27,1 procent Żydów holenderskich przeżyło okupację niemiecką co oznacza, że przeprowadzone przeze mnie i Tammesa obliczenia dla tych gmin są przeciętnie jedynie o 2,5 procent wyższe.

Gerhard Hirschfeld przekonywająco obliczył, że jedynie 27,1 procent Żydów holenderskich przeżyło okupację niemiecką, co oznacza, że przeprowadzone przeze mnie i Tammesa obliczenia dla tych gmin są przeciętnie jedynie o 2,5 procent za wysokie.

 

Przeszacowanie to jest odzwierciedleniem niewielkich różnic i błędów w nazwiskach i datach urodzenia w spisach rejestracyjnych oraz w In Memoriam

Przeszacowanie to jest prawdopodobnie odzwierciedleniem niewielkich różnic i błędów w nazwiskach i datach urodzenia w spisach rejestracyjnych oraz w In Memoriam.

224

Rozbieżności te były przyczyną błędów w naszych obliczeniach komputerowych.

Rozbieżności te spowodowały zakłócenia w zastosowanej przez nas procedurze komputerowej korelacji danych.

225
 

Z tego powodu gminy, dla których – ze względu na [otrzymane] niewielkie wielkości bezwzględne - odsetek ocalałych był skrajny (tj. zero lub sto procent) zostały pominięte.

225

Zatem ze względu na nieznaczne wielkości bezwzględne, nie zostały ujęte gminy o skrajnie niskim odsetku ocalałych (od zera do stu procent).

Z tego powodu gminy, dla których – ze względu na [otrzymane] niewielkie wielkości bezwzględne - odsetek ocalałych był skrajnie niski (tj. zero lub sto procent) zostały pominięte.

225-226
Brak części tabeli

uzupełniona tabela wraz z pełną wersją artykułu znajduje się na

stronie internetowej pisma pod adresem www.zagladazydow.org/nowy/photo/
file/ERRATA_Croes.pdf

 
228

Oznacza to, że inni Żydzi przetrwali korzystając z pomocy kontaktów z konwertytami, którzy byli mostem między światem Żydów a światem nieżydowskim.

Oznacza to, że inni Żydzi przetrwali korzystając również z pomocy kontaktów z konwertytami, którzy byli mostem między światem Żydów a światem nieżydowskim.

228

Na poziomie makro – siedmiu dystryktów Policji Bezpieczeństwa w Holandii – zbadano wpływ tych czynników: determinację i okrucieństwie siedmiu biur terenowych oraz wysiłki zmierzające do ujęcia ukrywających się Żydów.

Na poziomie makro – siedmiu dystryktów Policji Bezpieczeństwa w Holandii – zbadano wpływ dwóch czynników: determinacji i okrucieństwa siedmiu biur terenowych oraz wysiłki zmierzające do ujęcia ukrywających się Żydów.

229

Odsetek ocalałych był znacząco niższy w dystryktach, w których działały bardziej agresywne biura niż w dystryktach gdzie działały one w sposób bardziej umiarkowany.

Odsetek ocalałych był znacząco niższy w dystrykcie, w którym działało najbardziej agresywne biuro niż w dystryktach, gdzie działały one w sposób bardziej umiarkowany.

229

Na przykład, jako że nie było różnic w sposobie rejestracji Żydów, różnice w odsetku ocalałych między poszczególnymi gminami, fakt ten nie jest zaskakujący, albowiem rejestracja mogłaby – w najlepszym razie – mogła ułatwić prześladowania, jednak niekoniecznie musiała prowadzić do „sukcesu”.

Na przykład, jako że nie było różnic w sposobie rejestracji Żydów różnice w odsetku ocalałych między poszczególnymi gminami, przeczą poglądowi, zgodnie z którym los Żydów był przesądzony z chwilą rejestracji. Fakt …

229

Jeśli współpraca urzędników holenderskich była tak zupełna i powszechna, jak się uważa, mając jednocześnie znaczenie kluczowe dla niskiego odsetka ocalałych, dlaczego zatem mamy od czynienia z różnymi odsetkami ocalałych w poszczególnych gminach?

Jeśli współpraca urzędników holenderskich była tak zupełna i powszechna, jak się uważa, mając jednocześnie znaczenie kluczowe dla niskiego odsetka ocalałych, dlaczego zatem mamy do czynienia z różnymi odsetkami ocalałych w poszczególnych gminach?

230

W rzeczywistości, zważywszy, że różnice w odsetku ocalałych między poszczególnymi gminami, wszystkie dotychczas formułowane hipotezy są nie do utrzymania.

W rzeczywistości, zważywszy na różnice w odsetku ocalałych między poszczególnymi gminami, wszystkie dotychczas formułowane hipotezy są trudniejsze do obrony.

 

Opierają się bowiem na uśrednionym przeciętnym odsetku ocalałych Żydów, zatem opierają się na dwóch założeniach: po pierwsze, domyślnie – w odsetku ocalałych istnieją tak niewielkie rozbieżności, że można je bez poważniejszych konsekwencji pominąć; po drugie, wyjaśnienie odsetka ocalałych można oprzeć na czynnikach na poziomie ogólnokrajowym.

Opierają się bowiem na uśrednionym przeciętnym odsetku ocalałych Żydów, zatem opierają się na dwóch założeniach: po pierwsze, domyślnie – w odsetku ocalałych istnieją tak niewielkie rozbieżności, że można je bez poważniejszych konsekwencji pominąć, co jak się wydaje nie jest prawdą; po drugie, wyjaśnienie odsetka ocalałych można oprzeć na czynnikach na poziomie ogólnokrajowym.

230
Chareroi
Charleroi
230

Jednakże od listopada Rüstungssperre zostało anulowane. Ponadto, od kwietnia 1943 r., cofnięto połowę tymczasowych zwolnień wydawanych przez Judenrat.

Jednakże od listopada Rüstungssperre było stopniowo znoszone. Ponadto, do kwietnia 1943 r., cofnięto połowę tymczasowych zwolnień wydawanych przez Judenrat.

233

Wynik ten powoduje, że teza, iż różnice w odsetku ocalałych Żydów można wyjaśnić „brakiem antysemityzmu”, jest trudna do obrony.

Wynik ten powoduje, że za mniej prawdopodobną należy uznać tezę , iż różnice w odsetku ocalałych Żydów można wyjaśnić „brakiem” antysemityzmu.

233

Kolejna kwestią, co do której zgodni są wspomniani badacze jest brak zorganizowanego ruchu oporu w Holandii przed majem 1943 r.

Kolejna kwestią, co do której zgodni są wspomniani badacze jest stosunkowo nikły zorganizowany ruch oporu w Holandii przed majem 1943 r.

233

Kryjówki były im potrzebne wtedy, gdy nie byli w stanie ich znaleźć.

Kryjówki były im potrzebne wtedy, były jeszcze niedostępne.

234

Moore podkreśla, że większość Żydów holenderskich nie podjęła próby „zejścia do podziemia,” …

Moore podkreśla, że większość Żydów holenderskich nie podjęła próby „zejścia do podziemia,” …

234

Griffioen i Zeller kontrastują brak [ruchu] oporu w Holandii z sytuacją w Belgii, gdzie zorganizowany żydowski ruch oporu działał na większą skalę i powstał znacznie wcześniej.

Griffioen i Zeller kontrastują brak [ruchu] oporu w Holandii z sytuacją w Belgii, gdzie zorganizowany żydowski ruch oporu działał na większą skalę i powstał wcześniej.

 234

Rzeczywista liczba Żydów, którzy szukali ratunku ukrywając się, jest prawdopodobnie wyższa – możliwe, że o wiele tysięcy

Rzeczywista liczba Żydów, którzy szukali ratunku ukrywając się, jest prawdopodobnie wyższa – możliwe, że o chodzi tu o tysiące osób.

234

Nie istnieją żadne nowe dowody, z których wynikałoby, że ocalało więcej ukrywających się Żydów niż wynika z podawanych dotychczas danych.

Nie istnieją żadne nowe dowody, z których wynikałoby, że ocalało więcej ukrywających się Żydów, zatem liczba Żydów aresztowanych podczas ukrywani się musi być wyższa niż wynika z podawanych uprzednio danych.

235

Aby tego dokonać, konieczne było sporządzenie pełnego rejestru Żydów ujętych w ukryciu.

Aby tego dokonać, sporządzenie pełnego rejestru Żydów ujętych w ukryciu nie było konieczne.

235

O ile wiadome jest, że co najmniej części ukrywających się Żydów aresztowanych przez Wima (Willema) Henneicke i jego ludzi, Niemcy zazwyczaj nie rejestrowali jako Straffälle. Nie wiadomo jednak, ile było przypadków zarejestrowanych w ten sposób, a ile nie zarejestrowanych.

Podczas gdy wiadomo, że przynajmniej część Żydów aresztowanych przez Wima (Willema) Henneicke i jego ludzi przebywała w ukryciu, Niemcy zazwyczaj nie rejestrowali ich jako Straffälle. Nie wiadomo natomiast, ile takich przypadków zarejestrowano, a ile nie.

236

Zatem Policja Bezpieczeństwa i jej holenderscy sojusznicy aresztowali więcej Żydów niż dotychczas przypuszczano.

Zatem Policji Bezpieczeństwa i jej holenderskim sojusznikom udało się odnaleźć więcej Żydów niż dotychczas przypuszczano.

 

Sukces w polowaniu na ukrywających się Żydów holenderskich zależał hipotetycznie od co najmniej dwóch czynników: wysiłków sprawców, pomocy udzielanej przez ludność danego kraju, oraz – być może – od wysiłków podejmowanych przez Żydów w celu ukrycia się.

Sukces w polowaniu na ukrywających się Żydów holenderskich zależał hipotetycznie od co najmniej trzech czynników: wysiłków sprawców, pomocy udzielanej przez ludność danego kraju, oraz – być może – od wysiłków podejmowanych przez Żydów w celu ukrycia się.

236

Jednakże ze stosunkowo wysokiego odsetka ocalałych Żydów–obcokrajowców w Belgii wynika, że w Holandii ocalał nieproporcjonalnie wysoki odsetek Żydów niemieckich. Żydzi niemieccy mieszkający poza granicami Niemiec wiedzieli, przed czym uciekli, a być może podjęli lepsze czy gorsze starania, aby się uratować

Jednakże ze stosunkowo wysokiego odsetka ocalałych Żydów–obcokrajowców w Belgii wynika, że w Holandii mógł ocaleć nieproporcjonalnie wysoki odsetek Żydów niemieckich. Żydzi niemieccy mieszkający poza granicami Niemiec wiedzieli, przed czym uciekli, a być może podjęli intensywniejsze czy bardziej udane wysiłki, aby się uratować.

236–237

Wydaje się prawdopodobne, że postępowanie Żydów niemieckich w Holandii wyglądało podobnie, oraz by ocalało ich więcej niż Żydów holenderskich.

Wydaje się prawdopodobne, że postępowanie Żydów niemieckich w Holandii wyglądało podobnie, oraz odsetek ocalałych wśród nich był wyższy niż wśród Żydów holenderskich.

237

Czynnik drugi: zdrada Żydów przez osoby innej narodowości jest prawdopodobnie jeszcze trudniejszy do zbadania.

Czynnik drugi: zdrada Żydów przez nieżydowskich obywateli Holandii jest prawdopodobnie jeszcze trudniejszy do zbadania.

238

Wydaje się prawdopodobne, że w ten sposób Policja Bezpieczeństwa była wciągana w miejsca największej aktywności ruchu oporu.

Wydaje się prawdopodobne, że w ten sposób Policja Bezpieczeństwa była wciągana w miejsca, w których ukrywano Żydów.

238

Wszelako nieznana jest skala ukrywania się Żydów w poszczególnych miejscowościach, ale fakt, iż czynniki lokalne, takie jak struktura powiązań społecznych miały wpływ na odsetek ocalałych Żydów (patrz powyżej), sugeruje że większość Żydów ukrywała się na terenie swoich gmin macierzystych

Wszelako nieznana jest skala ukrywania się Żydów na poziome lokalnym, ale fakt, iż czynniki lokalne, takie jak struktura powiązań społecznych miały wpływ na odsetek ocalałych Żydów (patrz powyżej), sugeruje że większość Żydów ukrywała się na terenie swoich gmin macierzystych.

238 przypis 87

Zdaniem autorki, pod wpływem pierwszych obław we wschodniej Holandii, przeprowadzonych w 1941 r., zarówno Żydzi, jak i Holendrzy podejmowali kontrakcje, co przyczyniło się do wyższego odsetka ocalałych w tym regionie.

Zdaniem autorki, pod wpływem pierwszych obław we wschodniej Holandii, przeprowadzonych w 1941 r., zarówno Żydzi, jak i Holendrzy podejmowali kontrakcje wcześniej i na większą skalę, co przyczyniło się do wyższego odsetka ocalałych w tym regionie.

239

Reinterpretacja znanych danych statystycznych daje wynik następujący: w dniu 9 maja 1943 r. za pomoc ukrywającym się Żydom aresztowanych było 1 604 Holendrów.

Reinterpretacja znanych danych statystycznych daje wynik następujący: w dniu 9 mają 1943 r. za pomoc ukrywającym się Żydom w areszcie przebywało 1 604 Holendrów.

239

Stanowiło to 30 procent wszystkich Holendrów przetrzymywanych wówczas w „areszcie prewencyjnym”, co stanowi dość pokaźny odsetek (zazwyczaj jeśli osoby udzielające pomocy [Żydom] były karane, …

Stanowiło to 30 procent wszystkich Holendrów przetrzymywanych wówczas w „areszcie prewencyjnym”, co stanowi dość pokaźny odsetek (zazwyczaj jeśli osoby udzielające pomocy Żydom były karane, …

239
Schutzhaft; jedynie
Schutzhaft. Jedynie
240

Hipoteza, według której niski odsetek ocalałych Żydów był spowodowany brakiem oporu ze strony samych Żydów, jak również ze strony Holendrów – winna zostać zweryfikowana.

Hipoteza, według której niski odsetek ocalałych Żydów był spowodowany brakiem oporu ze strony samych Żydów, jak również ze strony Holendrów – winna być zrewidowana.

 

 

 


Copyright © tekst i zdjęcia  Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN [jeżeli nie zaznaczono inaczej]
www.holocaustresearch.pl