Cena życia ─ ekonomiczne uwarunkowania egzystencji Żydów po "aryjskiej stronie" - Berendt, Grzegorz (Zagłada Żydów. Studia i Materiały, 2008)
Tekst dotyczy przede wszystkim dwóch zagadnień: środków utrzymania Żydów, którzy znaleźli się wbrew woli Niemców poza obszarami specjalnie dla nich przeznaczonymi (getta, obozy) oraz materialnej sytuacji ludności aryjskiej, której pomoc była niezbędna do przetrwania po „aryjskiej scenie”. Autor wskazuje na proces stopniowego ograniczenia majątku pozostającego w rękach Żydów, w części na zjawisko przejmowania mienia osób już eksterminowanych. Są wskazane również źródła legalnego i nielegalnego dochodu służące zdobywaniu środków utrzymania. Zasygnalizowanie dynamiki rabunkowej eksploatacji ziem polskich przez okupanta niemieckiego prowadzi Autora do postawienia tezy, że znakomita większość aryjskich, ale nie-niemieckich mieszkańców Polski w okresie zmasowanych ucieczek Żydów z gett i obozów (lata 1942-1943) nie miała możliwości świadczenia im długotrwałej, bezinteresownej pomocy materialnej. Artykuł traktuje tak o osobach świadczących pomoc z pobudek humanistycznych, jak również o tych, którzy traktowali Żydów jako źródło dodatkowych dochodów bądź wywiązując się z warunków zawieranych umów, bądź łamiąc je ze szkodą dla żydowskich kontrahentów.